Prehistoryczny skarb na Śląsku
Miejscowość Miedary w województwie śląskim (powiat tarnogórski) stała się jednym z najważniejszych punktów na paleontologicznej mapie świata. To właśnie tam, w wyniku wieloletnich prac prowadzonych od 2014 roku przez naukowców z Instytutu Paleobiologii PAN oraz Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, odkryto niezwykłe nagromadzenie skamieniałości. Badacze natrafili na około tysiąc kości należących do co najmniej 25 osobników tanystrofów – fascynujących, długoszyjnych gadów żyjących w okresie triasu, na długo przed pojawieniem się pierwszych dinozaurów.
Kim był tanystrof i dlaczego to odkrycie zmienia historię nauki?
Gatunek Tanystropheus conspicuus budził emocje i sporne opinie w świecie nauki już od lat 40. XIX wieku. Ten wodny drapieżnik polujący z zasadzki mógł osiągać nawet do 7 metrów długości. Co najbardziej intrygujące, jego ekstremalnie długa szyja – zbudowana z zaledwie kilkunastu, ale potężnie wydłużonych kręgów – stanowiła około połowę całego ciała zwierzęcia. Przez dziesięciolecia paleontolodzy dyskutowali nad jego anatomią i trybem życia, głównie ze względu na ubogi i często zniekształcony materiał kopalny. Większość wcześniejszych znalezisk była spłaszczona, co utrudniało precyzyjne analizy.
Miedary całkowicie odmieniły tę sytuację. Odnalezione tam szczątki zachowały się w formie trójwymiarowej, a wśród nich zidentyfikowano m.in. unikatowe kości czaszki. Skala tego odkrycia przyćmiewa dotychczasowe znaleziska – dla porównania, przez dwa wieki na kilkudziesięciu stanowiskach w Niemczech zebrano łącznie zaledwie 200 kości tych gadów. Polski zespół w ciągu kilkunastu lat zgromadził wielokrotnie większy materiał z jednego tylko miejsca.
Tropikalna zatoka sprzed 240 mln lat
Sekret obfitości stanowiska w Miedarach tkwi w ówczesnym środowisku. W środkowym triasie, około 240 milionów lat temu, teren ten był płytkowodną, spokojną laguną lub zatoką o specyficznych warunkach. Oprócz setek kości tanystrofów, naukowcy wydobyli z tamtejszych mułowców i wapieni muszlowych skamieniałości ryb drapieżnych (takich jak potężny, metrowy Saurichthys), płazów naczelnych oraz zęby małych rekinów. Badania nad tym unikatowym stanowiskiem wciąż trwają, rzucając nowe światło na ekosystemy panujące na ziemiach dzisiejszej Polski u zarania mezozoiku.
Źródło: RSS Popularyzacja
KOMENTARZE