Sekret odporności nietoperzy rozwikłany. Posiadają genetyczny zestaw, którego nie ma żaden inny ssak

Ewolucyjna zagadka latających ssaków

Nietoperze od lat spędzają sen z powiek immunologom. Te wyjątkowe stworzenia potrafią nosić w swoich organizmach najbardziej zabójcze dla człowieka patogeny — od Eboli po koronawirusy — i przechodzić infekcje bez najmniejszego uszczerbku na zdrowiu. Wygląda na to, że międzynarodowy zespół naukowców wreszcie zbliżył się do rozwikłania tej biologicznej zagadki.

Przełomowe wyniki badań opublikowano na łamach prestiżowego czasopisma „Science Advances”. Wynika z nich, że odpowiedź na nadludzką odporność nietoperzy może kryć się w czymś zupełnie niespotykanym w świecie ssaków.

Podwójna fabryka przeciwciał

Przez dziesięciolecia podręczniki biologii zakładały jedną nienaruszalną zasadę: każdy znany ssak buduje przeciwciała — czyli wyspecjalizowane białka odpornościowe neutralizujące wirusy i bakterie — korzystając z jednego wspólnego zestawu genów (tzw. locus ciężkich łańcuchów) ulokowanego w konkretnym miejscu na chromosomie.

Badacze z Tulane University, Stanford University oraz amerykańskich Centers for Disease Control and Prevention (CDC) udowodnili jednak, że mroczkowate — czyli największa rodzina nietoperzy, licząca ponad 500 gatunków — całkowicie burzą ten schemat. Posiadają bowiem aż dwa niezależne zestawy tych genów, umieszczone na zupełnie różnych chromosomach.

„Nigdy wcześniej nie zaobserwowano czegoś podobnego u ssaków” – przyznaje dr Hannah Frank, główna autorka badania z Tulane University.

Jak działa podwójny system odpornościowy?

Analizy pojedynczych komórek wykazały, że oba genetyczne arsenały u nietoperzy są w pełni aktywne. Różnią się jednak między sobą liczbą oraz układem genów, a komórki odpornościowe zwierząt sięgają do nich z różną częstotliwością.

Jedien zestaw odpowiada za produkcję szerokiej, gotowej gamy przeciwciał, podczas gdy drugi pozwala na precyzyjne dopasowanie obrony już po wdarciu się infekcji do organizmu. To ewolucyjne majstersztyk, który tłumaczy, dlaczego układ immunologiczny nietoperzy potrafi błyskawicznie okiełznać zagrożenia, które dla innych gatunków kończą się tragicznie.

Choć naukowcy studzą nastroje i przypominają, że mechanizm ten wymaga jeszcze testów na żywych patogenach, jedno jest pewne: spojrzenie na medycynę, ewolucję odporności oraz walkę z przyszłymi pandemiami właśnie weszło w Zupełnie nowy rozdział.

Źródło: RSS Popularyzacja