Rozdrobnienie zamiast dwóch obozów
Zamiast klasycznego, dwubiegunowego konfliktu politycznego znanego z sal parlamentarnych, współczesne społeczeństwa europejske przypominają skomplikowaną, wielobarwną mozaikę. Wyniki międzynarodowego projektu badawczego, obejmującego m.in. Polskę, Niemcy, Hiszpanię, Szwecję oraz Wielką Brytanię, rzucają zupełnie nowe światło na to, jak dzisiaj definiujemy nasze tożsamości.
Jak wskazuje dr Davide Melita z Uniwersytetu w Granadzie, współcześni obywatele rzadko zamykają się w monolitycznych, wrogich obozach. Zamiast tego rozpraszają się wokół setek mniejszych grup, stylów życia, wartości i konkretnych problemów. Problem polega jednak na tym, że ten archipelag poglądów drastycznie utrudnia budowanie jakiegokolwiek społecznego konsensusu.
Polska na tle Europy: Milcząca większość bez silnej tożsamości
Najnowsze dane przynoszą zaskakujący wniosek dotyczący naszego kraju. Okazuje się, że w Polsce aż ok. 3 na 10 badanych zakwalifikowało się do profilu osób, które bardzo słabo identyfikują się z analizowanymi grupami społecznymi.
To potężna rzesza ludzi, którzy stoją niejako z boku głównego nurtu ideologicznych sporów. Nie oznacza to jednak idyllicznego spokoju. Brak mocnych zakorzenień w strukturach społecznych sprzyja poczuciu zagubienia, a w skrajnych przypadkach – całkowitemu odcięciu od życia publicznego i rezygnacji z obywatelskiego współdziałania.
Potrzebujemy nowych narracji
Czy rozdrobnienie musi prowadzić do paraliżu państwa i permanentnego konfliktu? Niekoniecznie, ale – jak ostrzegają badacze – tradycyjne metody łatania podziałów już nie działają. – Nie potrzebujemy tłumienia sporów ani zamiatania różnic pod dywan, lecz budowania wspólnych punktów odniesienia – podkreśla Davide Melita.
Ekspert definiuje te pożądane „wspólne narracje” jako fundamenty porozumienia o rzeczywistości. Bez nich debata publiczna zamienia się w kakofonię wzajemnych oskarżeń, w której poszczególne plemiona nawet nie próbują udawać, że mówią tym samym językiem. Europa – w tym także Polska – stoi dziś przed fundamentalnym wyzwaniem: jak posklejać pęknięte zwierciadło społecznej tożsamości, zanim rozpadnie się ono na dobre.
Źródło: RSS Popularyzacja
KOMENTARZE