Kosmiczny uciekinier z odległych rejonów galaktyki
Odkryta w lipcu 2025 roku kometa 3I/ATLAS mocno namieszała w świecie astronomii. To dopiero trzeci w historii potwierdzony obiekt spoza Układu Słonecznego, który odwiedził nasze kosmiczne sąsiedztwo – po słynnej ’Oumuamua oraz Borisovie. Co więcej, to pierwszy międzygwiezdny gość wykryty na tyle wcześnie, że naukowcy zdążyli szczegółowo prześledzić jego zbliżanie się do Słońca.
W badania zaangażowani byli m.in. astronomowie z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (UAM) w Poznaniu, którzy w międzynarodowym zespole analizowali dane zbierane od końca lipca do połowy września 2025 roku. Wyniki tych prac ukazały się na łamach prestiżowego „The Astrophysical Journal”, rzucając nowe światło na naturę materii formującej się przy obcych gwiazdach.
Ekstremalne mrozy i skład rodem z głębokiego kosmosu
Czego dowiedzieli się badacze? Analiza światła rozłożonego na barwy (widma) oraz obserwacje prowadzone za pomocą zaawansowanych instrumentów – takich jak teleskop W. M. Kecka, obserwatorium ALMA czy instrument WEAVE – przyniosły zaskakujące fakty. Okazuje się, że 3I/ATLAS powstała w warunkach drastycznie różniących się od tych, w jakich kształtował się nasz Układ Słoneczny.
- Lodowe pochodzenie: Szacunki wskazują, że obiekt formował się w ekstremalnie niskich temperaturach rzędu -243 stopni Celsjusza.
- Kosmiczny alkohol i azot: Kometa okazała się niezwykle bogata w metanol oraz azot w stosunku do tlenku węgla.
- Wysoka zawartość deuteru: Stosunek ciężkiej wody do zwykłego wodoru jest w niej wielokrotnie wyższy niż u jakiejkolwiek komety naszego układu.
Wiek obiektu szacuje się nawet na 7 do 12 miliardów lat, co oznacza, że 3I/ATLAS jest znacznie starsza od samego Słońca i pochodzi prawdopodobnie ze starszego, „gęstego dysku” naszej galaktyki.
Czerwona koma i nieustające pytania
W trakcie przelotu w pobliżu naszej gwiazdy kometa wykazywała dużą aktywność. Jej koma (rozmyta otoczka wokół jądra) zachowała czerwonawy odcień, ponieważ pył silniej odbijał światło czerwone. Choć pojawiały się kontrowersyjne głosy sugerujące wręcz sztuczne pochodzenie obiektu, środowisko naukowe jest zgodne: mamy do czynienia z naturalnym, choć niezwykle rzadkim fenomenem.
3I/ATLAS powoli opuszcza nasz układ, kierując się w nieskończoną przestrzeń międzygwiezdną. Zgromadzone dane będą jednak analizowane przez lata, pomagając ludzkości zrozumieć, jak naprawdę wygląda galaktyczna różnorodność układów planetarnych.
Źródło: RSS Popularyzacja
KOMENTARZE