Przełom w badaniach nad Dolną Osadą w Galiczu
Przez całe dekady podręczniki historyczne i opracowania naukowe powielały tę samą narrację. Forteca w rosyjskim Galiczu – a dokładniej tzw. Dolna Osada – miała być jednym z najstarszych bastionów regionu, dumnie datowanym jeszcze na czasy przedmongolskie, czyli na XII wiek. Brzmiało to jak solidny fundament lokalnej historii. Tyle że historia lubi płatać figle, zwłaszcza gdy do głosu dochodzi nowoczesna technologia i twarde dane z wykopów.
Najnowsze prace badawcze przeprowadzone przez Instytut Archeologii Rosyjskiej Akademii Nauk przewróciły ten pogląd do góry nogami. Okazało się, że cała konstrukcja jest w rzeczywistości o około 300 lat młodsza, niż dotychczas sądzono. Zamiast XII-wiecznego pomnika dawnych epok mamy do czynienia z obiektem wzniesionym w okolicach połowy XV wieku.
Laserowe oko w terenie
Kluczem do zagadki okazało się połączenie klasycznych wykopów ziemnych z bezinwazyjną metodą LiDAR (Light Detection and Ranging). Drony i skanery laserowe przepuściły przez gęstą roślinność miliony impulsów, pozwalając archeologom zajrzeć pod warstwę ziemi i współczesnej zieleni. Powstał niezwykle precyzyjny, cyfrowy model terenu, który obnażył rzeczywisty układ dawnych umocnień.
Zamiast architektonicznych śladów z wczesnego średniowiecza, system fortyfikacji ukazał zupełnie inną logikę przestrzenną. Ziemia przestała milczeć, gdy archeolodzy dokopali się do namacalnych świadectw minionych dni.
Wały, monety i dawna broń
Ostateczny cios tradycyjnym datom zadały znalezione na miejscu artefakty. Kluczowym elementem układanki okazała się m.in. srebrna moneta wybita za czasów Wasyla II Ślepego – wielkiego księcia moskiewskiego żyjącego w XV wieku. Do tego doszły starannie przeanalizowane warstwy wałów obronnych oraz elementy uzbrojenia, które stylistycznie i technologicznie nijak nie pasowały do XII stulecia.
XV wiek w tej części Europy to czas gwałtownych przemian politycznych, konfliktów i ewolucji sztuki wojennej. Nowo datowana forteca w Galiczu wpisuje się w zupełnie inny rozdział dziejów – okres konsolidacji państwowości i budowy nowych struktur obronnych, o których historycy mieli dotąd pojęcie mocno zamglone przez mit o starożytności tego miejsca.
Źródło: GeekWeek w INTERIA.PL – technologie, nauka, lifestyle i podróże
KOMENTARZE