Kiedy rodzinne napięcie uderza w pamięć
W relacjach z dorosłymi dziećmi rzadko panuje bezchmurne niebo. Różnice pokoleniowe, odmienne wartości czy prozaiczne spory o codzienność to standard w wielu domach. Mało kto jednak wiązał domowe burze z kondycją intelektualną w jesieni życia. Nowe, rozbudowane analizy naukowe opublikowane na łamach „Applied Research in Quality of Life” rzucają zupełnie nowe światło na ten problem. Okazuje się, że narastające z czasem konflikty z dorosłym potomstwem potrafią dosłownie wyniszczać sprawność poznawczą starszych rodziców.
Co ciekawe, problem ten dotyka w równym stopniu matek, jak i ojców. Płeć nie stanowi tu żadnej tarczy ochronnej.
16 lat obserwacji i ponad 7 tysięcy uczestników
Badacze postanowili sprawdzić, jak dynamika relacji rodzinnych wpływa na ludzki mózg na przestrzeni lat. Przez 16 lat naukowcy monitorowali losy 7217 osób, których średnia wieku wynosiła 74 lata (w tym 62% stanowiły kobiety). Uczestnicy regularnie odpowiadali na pytania dotyczące zarówno pozytywnych aspektów kontaktu z dziećmi (wzajemne wsparcie, poczucie zrozumienia), jak i trudności – takich jak nadmierne roszczenia, krytyka czy powracające uczucie rozczarowania.
Sprawność umysłową badanych mierzono za pomocą klasycznych testów psychologicznych obejmujących m.in. zapamiętywanie słów, liczenie wstecz oraz tzw. odejmowanie siódemek. Wyniki skorelowano z wiekiem, statusem materialnym, wykształceniem oraz ogólnym stanem zdrowia seniorów.
Pięć ścieżek relacji. Kto radził sobie najgorzej?
Na podstawie zebranych danych statystycznych wyodrębniono pięć głównych modeli relacji rodziców z dorosłymi dziećmi:
- 62 proc. – seniorzy cieszący się stabilnymi, spokojnymi relacjami z minimalną ilością napięć.
- 23 proc. – badani doświadczający stałego, umiarkowanego poziomu konfliktów.
- 8 proc. – grupy, w których relacje z biegiem lat wyraźnie się poprawiły.
- 5 proc. – domy, w których wysoki poziom konfliktów utrzymywał się stale.
- ok. 3 proc. – specyficzna grupa, gdzie problemy początkowo były marginalne, ale z upływem lat systematycznie i drastycznie narastały.
Która z tych grup zanotowała najgorsze wyniki w testach poznawczych? Zgodnie z przewidywaniami byli to seniorzy z ostatniej kategorii. Co niezwykle istotne, sam stały wysoki poziom trudności nie niszczył mózgu tak dotkliwie, jak proces stopniowego pogarszania się więzi. To dynamika negatywnych zmian i przewlekły stres z nich wynikający stanowią największe zagrożenie dla pamięci.
Źródło: RSS Popularyzacja
KOMENTARZE