Wielomiesięczne negocjacje i twarde przepychanki w rządzie przyniosły skutek
28 sierpnia 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy budżetowej na kolejny rok. Choć głównym spoiwem dokumentu pozostały gigantyczne wydatki na obronność oraz ochronę zdrowia, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ma powody do umiarkowanego optymizmu. Po serii trudnych rozmów z resortem finansów, na czele którego stoi Andrzej Domański, kierownictwo resortu nauki dopięło swego. Początkowe scenariusze wcale nie wyglądały jednak różowo – pierwotne limity zakładały symboliczny wzrost o niecałe 870 milionów złotych, co w obliczu rosnących kosztów oznaczało dla uczelni de facto krok w tył.
Ostatecznie wysiłek negocjacyjny przyniósł dodatkowe 1,8 mld zł ponad pierwotne ramy. Łączne nakłady na naukę i szkolnictwo wyższe w 2027 roku osiągną poziom 46,2 mld zł. To o ponad 2,6 mld zł więcej niż w roku poprzednim, co w samej części budżetu pozostającej bezpośrednio w dyspozycji MNiSW oznacza skok finansowy o 7,5 proc., przekraczając pułap 38,4 mld zł.
Gdzie trafią dodatkowe miliony? Sztuczna inteligencja i granty
Wzrost finansowania to nie tylko pusty słup w tabeli excelowskiej, ale konkretne zastrzyki gotówki dla instytucji, które przez lata zmagały się z niedoinwestowaniem. Wśród głównych beneficjentów znajduje się Narodowe Centrum Nauki (NCN). Instytucja rozdzielająca funduszy na badania podstawowe zyska dodatkowe 400 mln zł, co dla środowiska akademickiego stanowi długo wyczekiwany oddech po latach tzw. „głodzenia” grantowego.
Oto na co dokładnie zostaną przeznaczone kluczowe środki:
- Inwestycje w AI: Budowa nowoczesnej infrastruktury technologicznej, w tym Polskich Fabryk Sztucznej Inteligencji GAIA AI oraz superkomputerów o niespotykanej dotąd mocy obliczeniowej.
- Subwencje i rozwój: Zwiększenie bieżących środków dla uczelni wyższych oraz modernizacja przestarzałej infrastruktury badawczej.
- Cyberbezpieczeństwo: Uszczelnienie systemów teleinformatycznych w polskich ośrodkach akademickich i instytutach badawczych.
Relacja do PKB i głos środowiska: krok naprzód czy wciąż za mało?
Mimo nominalnego wzrostu, relacja wydatków na naukę do Produktu Krajowego Brutto wciąż budzi dyskusje. W 2027 roku wskaźnik ten wyniesie 1,05 proc. PKB. Choć minister nauki Marcin Kulasek przekonuje, że wynegocjowane fundusze stanowią potężny impuls rozwojowy dla gospodarki opartej na wiedzy, środowisko akademickie nie ukrywa, że apetyty były znacznie większe. Majowe protesty pod Sejmem i głośne apele o docelowe 3 proc. PKB na naukę pokazują, że polska nauka potrzebuje strukturalnych zmian na znacznie szerszą skalę.
Tymczasem rząd stawia na precyzyjnie wycelowane inwestycje technologiczne, próbując pogodzić rekordowe koszty armii z koniecznością unowocześnienia rodzimego zaplecza badawczego. Czy te pieniądze faktycznie uczynią z Polski europejskiego lidera innowacji? Czas pokaże, jednak bez wątpienia tegoroczne wakacyjne negocjacje obroniły budżet resortu przed drastycznym cięciem realnej wartości.
Źródło: RSS Popularyzacja
KOMENTARZE