Układ odpornościowy w podeszłym wieku. Jak to działa?
Zazwyczaj uważa się, że z upływem lat nasz organizm słabnie. Układ immunologiczny starzeje się razem z nami, co sprawia, że jesteśmy bardziej podatni na infekcje i poważne choroby. Okazuje się jednak, że u osób, które przekroczyły 110. rok życia, zachodzą fascynujące procesy adaptacyjne.
Najnowsze badania opublikowane w sierpniu 2026 roku na łamach czasopisma naukowego „Cell Reports” rzucają zupełnie nowe światło na biologię długowieczności. Naukowcy z Uniwersytetu w Osaki w Japonii postanowili sprawdzić, dlaczego niektórzy ludzie dożywają tak sędziwego wieku w dobrej kondycji. Odpowiedź może kryć się w specyficznych komórkach.
Niezwykłe komórki CD4 u osób 110+
Zespół pod kierownictwem prof. Kosuke Hashimoto przeanalizował próbki krwi od 28 dorosłych uczestników, dzieląc ich na grupy wiekowe: od 70 do 99 lat, stulatków (100–109 lat) oraz super-stulatków (110 lat i więcej).
Badacze skupili się na nietypowej grupie limfocytów T – tzw. cytotoksycznych limfocytach CD4 (CD4 CTLs). W normalnych warunkach są to komórki stosunkowo rzadkie, które uaktywniają się podczas walki z infekcjami wirusowymi. Potrafią one jednak bezpośrednio niszczyć komórki zmienione chorobowo, w tym komórki nowotworowe.
Wyniki przerosły oczekiwania:
- W grupie wiekowej 70–99 lat odsetek tych komórek wynosił średnio 4%.
- U osób w wieku 100–109 lat wzrósł do 9,6%.
- U super-stulatków (110+) osiągnął aż 17,6%.
Oznacza to, że najstarsze osoby miały ponad cztery razy więcej tych „komórek zabójców” niż młocisi seniorzy.
Klonowanie komórkowe i walka z zagrożeniami
Skąd bierze się tak duża liczba limfocytów CD4 u sędziwych ludzi? Badania receptorów wykazały, że komórki te przechodzą proces zwany ekspansją klonalną. Mówiąc najprościej: kiedy układ odpornościowy napotyka przewlekłe zagrożenie, konkretne linie komórkowe zaczynają się masowo kopiować.
W organizmach stulatków najsilniejszy klon odpowiadał średnio za 33,3% wszystkich komórek CD4 CTL, a u niektórych pacjentów odsetek ten był jeszcze wyższy. „Starzenie się układu odpornościowego nie jest po prostu procesem jego osłabiania” – podkreśla prof. Kosuke Hashimoto. Organizm w bardzo zaawansowanym wieku potrafi się skutecznie przebudować i dostosować do nowych wyzwań.
Czy to klucz do długowieczności?
Choć korelacja jest uderzająca, naukowcy zachowują zdrowy sceptycyzm. Na tym etapie trudno jednoznacznie stwierdzić, czy wysoki poziom limfocytów CD4 jest bezpośrednią przyczyną dożycia 110 lat, czy jedynie skutkiem ubocznym przetrwania skrajnej starości. Faktem pozostaje jednak, że super-stulatkowie rzadziej zapadają na nowotwory czy choroby serca w trakcie swojego życia, a ich układ odpornościowy wciąż potrafi trzymać w ryzach mutujące komórki.
Źródło: RSS Popularyzacja
KOMENTARZE