Powojenny model gospodarczy Europy traci oddech
Podczas wystąpienia na Światowym Forum Ekonomicznym w Genewie w sierpniu 2026 roku, prezes Europejskiego Banku Centralnego Christine Lagarde przedstawiła bezwzględną diagnozę europejskiej gospodarki. Stary, dobrze znany model wzrostu — oparty na ekspansji handlu globalnego, taniej energii i stabilnym porządku międzynarodowym — właśnie ulega gwałtownej erozji.
Świat wokół nas przyspieszył, a Stary Kontynent utknął w martwym punkcie. Tylko w ciągu roku na świecie wprowadzono ponad 2,5 tysiąca nowych ograniczeń handlowych. Do tego dochodzi presja ze strony Chin, które konkurują z obszarem euro w niemal 40 proc. kluczowych sektorów przemysłowych.
Lekcja z przeszłości, której Europa nie odrobiła
Największym grzechem ostatnich dekad było przespanie technologicznego przełomu. Jak zauważyła szefowa EBC, „Europa w dużej mierze przegapiła pierwszą cyfrową rewolucję”. Komercyjne owoce rozwoju technologii informacyjnych i komunikacyjnych wpadły w kieszenie graczy z innych zakątków globu.
Teraz historia grozi powtórką, stawką jest jednak sztuczna inteligencja (AI). Choć europejskie firmy planują przeznaczyć średnio około 9% swoich inwestycji na sztuczną inteligencję, problem tkwi w czymś zupełnie innym: w braku skali i wszechobecnej biurokracji.
Dwie główne zapory: rozdrobnienie rynku i brak kapitału
Dlaczego europejskie startupy tak rzadko stają się globalnymi gigantami? Lagarde wskazała dwa fundamentalne ograniczenia:
- Rozdrobnienie jednolitego rynku – europejskie przedsiębiorstwa wciąż zbyt mocno rywalizują w obrębie własnych, krajowych podwórek.
- Płytsze rynki kapitałowe – unijne firmy w pierwszych latach radzą sobie nieźle, ale po dekadzie zbierają o połowę mniej kapitału niż ich amerykańscy rywale, przez co ok. 12% europejskich scale-upów ucieka za granicę (głównie do USA).
Czasu na refleksję ubywa. Bez natychmiastowego pogłębienia unii rynków kapitałowych i odważnego wsparcia innowacji, Europa znowu zostanie w tyle, oglądając plecy amerykańskich i azjatyckich potęg.
Źródło: Świat – Świat w RMF24
KOMENTARZE