Cicha walka w mózgu po usunięciu zakrzepu
Każdego dnia około 21 tysięcy osób na całym świecie doświadcza udaru niedokrwiennego. Zatykająca naczynie krwionośne skrzeplina odcina dopływ tlenu, a pozbawione paliwa neurony zaczynają masowo obumierać. Choć nowoczesna medycyna dysponuje potężnymi narzędziami – takimi jak leki trombolityczne czy mechaniczna trombektomia wewnątrznaczyniowa – statystyki wciąż pozostają brutalne.
Nawet po skutecznym oczyszczeniu głównej tętnicy zaledwie 1 na 10 pacjentów wraca do pełnego zdrowia. Jedna czwarta zmaga się z niewielkimi deficytami, a połowa cierpi na uszkodzenia od umiarkowanych do ciężkich. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedzi na to pytanie postanowił poszukać międzynarodowy zespół naukowców z University of Colorado w Boulder oraz Uniwersytetu w Antwerpii. Wyniki ich przełomowych obserwacji opublikowano na łamach prestiżowego pisma „Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS).
Chaotyczny przepływ i niewidoczny wróg
Aby zrozumieć, co dzieje się w tkance mózgowej tuż po zabiegu ratującym życie, badacze sięgnęli po zaawansowaną technikę zwaną mikroskopią przyżyciową. Obserwowali w czasie rzeczywistym zachowanie naczyń krwionośnych oraz komórek u myszy w ciągu godziny od wykonania trombektomii.
Krew zaczynała płynąć ponownie, ale obraz, jaki ukazał się oczom naukowców, był daleki od normy. Przepływ miał charakter chaotyczny, odbywał się gwałtownymi zrywami, a w niektórych momentach krew wręcz zmieniała kierunek. Kluczowy wniosek dotyczy mechanizmów krzepnięcia, które zamiast chronić organizm, obracają się przeciwko niemu. W małych naczyniapch dochodzi do wtórnego tworzenia się mikrozakrzepów. To one kontynuują niszczenie delikatnej tkanki nerwowej już po udrożnieniu głównego nurtu.
„Mamy teraz sposób na wyjaśnienie, dlaczego tak wielu pacjentów nie odczuwa poprawy neurologicznej. Nasze odkrycia wskazują również na nowy potencjalny cel terapii, który może mieć niezwykle istotny wpływ na pacjentów po udarze” – podkreśla współautor badań, dr Debanjan Mukherjee z University of Colorado.
Nadzieja na nowe terapie
Odkrycie to rzuca zupełnie nowe światło na procesy zachodzące w mózgu w tzw. ostrej fazie po zabiegu. Skupienie się wyłącznie na usunięciu dużej skrzepliny to za mało. Medycyna musi znaleźć sposób na powstrzymanie kaskady mikrozakrzepów, które niczym niewidzialny wróg dokończają dzieła zniszczenia w mikrokrążeniu.
Dla tysięcy pacjentów oznacza to szansę na opracowanie zupełnie nowej klasy leków osłonowych. Zamiast biernie czekać na rehabilitację, lekarze w przyszłości będą mogli aktywnie zabezpieczać mózg przed wtórnymi uszkodzeniami tuż po udrożnieniu tętnic.
Źródło: RSS Popularyzacja
KOMENTARZE