Wojna na Bliskim Wschodzie a zyski koncernów
Konflikt na Bliskim Wschodzie i związane z nim zawirowania wokół kluczowych szlaków tranzytowych, takich jak cieśnina Ormuz, wywołały gwałtowny skok cen ropy naftowej i gazu. Podczas gdy zwykli kierowcy i gospodarstwa domowe zmagają się z rosnącymi kosztami energii, największe koncerny paliwowe liczą rekordowe zyski. Taki stan rzeczy mocno uwiera europejskie rządy, które szukają dodatkowych środków na ratowanie budżetów i finansowanie tarcz osłonowych.
Agencja AFP poinformowała, że grupa sześciu państw Unii Europejskiej – w tym Polska – oficjalnie domaga się wprowadzenia unijnego, nadzwyczajnego podatku wymierzonego w gigantów naftowych. Chodzi o tzw. windfall tax, czyli daninę nakładaną na niespodziewane, ogromne profity generowane przez sytuację geopolityczną, a nie przez efektywność rynkową.
Rekordowe nadwyżki i spory polityczne w Polsce
Z najnowszych analiz Europejskiej Federacji Transportu i Środowiska (T&E) wynika, że to właśnie Polska odnotowała w UE największą nadwyżkę przychodów w sektorze. Zaledwie osiem europejskich firm naftowych wygenerowało w pierwszej połowie 2026 roku aż 7,5 mld euro nadwyżki zysków. Koncerny takie jak BP, Shell, Eni, Orlen, Repsol czy OMV w drugim kwartale ponad dwukrotnie zwiększyły swoje zyski w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego.
Temat ten wywołuje potężne emocje na krajowym podwórku politycznym. W Polsce trwa ostry spór wokół opodatkowania nadmiarowych zysków krajowych gigantów. Rządząca koalicja próbowała przeforsować 60-procentowy podatek od zysków ze sprzedaży paliw ciekłych, który miał przynieść budżetowi około 4 mld zł i sfinansować program osłonowy „Ceny Paliwa Niżej” (CPN). Ustawa ta utknęła jednak w martwym punkcie, po tym jak prezydent Karol Nawrocki skierował ją pod koniec lipca do Trybunału Konstytucyjnego.
- 4 mld zł – na tyle szacowano pierwotne wpływy do budżetu z krajowego podatku od zysków paliwowych.
- 60 proc. – taka miała być stawka podatku windfall tax w Polsce.
- 7,5 mld euro – tyle wyniosła nadwyżka zysków zaledwie ośmiu firm naftowych w Europie w pierwszej połowie 2026 roku.
Presja na Brukselę rośnie
Inicjatywa sześciu krajów UE ma zmusić Komisję Europejską do wypracowania spójnego, unijnego mechanizmu. Zdaniem ministrów domagających się nowych regulacji, obciążenie dodatkowymi kosztami firm żerujących na kryzysie wojennym jest kluczowe dla ochrony społeczeństw przed ubóstwem energetycznym. Bruksela na razie analizuje sytuację, choć presja polityczna ze strony państw członkowskich stale rośnie.
Źródło: Puls Biznesu – portal biznesowy
KOMENTARZE