Wielkie odkrycie nad Nilem
Październik 2026 roku przynosi fascynujące wieści ze świata nauki. Polscy naukowcy z uniwersytetów w Warszawie i Krakowie oraz Instytutu Archeologii i Etnologii PAN wzięli pod lupę region Misejdy w północnym Sudanie. Efekty ich pracy przerosły najśmielsze oczekiwania – w prestiżowym czasopiśmie Antiquity opublikowano podsumowanie wieloetapowych badań, podczas których zarejestrowano blisko 300 nowych stanowisk archeologicznych.
Tereny te, położone w rejonie Mahas w pobliżu Trzeciej Katarakty Nilu, przez tysiąclecia stanowiły tygiel kulturowy. Przez skalne przewężenia rzeki przepływały towary, myśliwi polowali tu już w mezolicie, a wieki później rozwijały się zaawansowane cywilizacje Nubii.
Zagadkowa postać w skale i chrześcijańska świątynia
Prawdziwym gniazdem tajemnic jest stanowisko oznaczone kodem MAS.021. To tutaj w granitowej skale wykuto naturalnej wielkości postać ludzką, przypominającą dawnego władcę związanego z potężną kulturą Kusz lub okresu meroickiego. Co niezwykle intrygujące, kilka stuleci później – około VII wieku n.e. – wokół tej pagórkowatej formacji z prehistorycznym petroglifem wzniesiono chrześcijański kościół.
Dlaczego wczesnochrześcijańska społeczność wtopiła pogański symbol w bryłę sakralnej budowli? Badacze spekulują, że monumentalna rysa mogła wyznaczać dawne granice, pełnić funkcję apotropeiczną lub z czasem zyskać zupełnie nowe, chrześcijańskie znaczenie (przypominając chociażby motyw Dobrego Pasterza). Oprócz tajemniczego władcy na skałach dostrzeżono też lwy, słonie, a nawet rycinę przedstawiającą starożytne statki.
Mozaika dziejów od prehistorii po nowożytność
Polski zespół nie ograniczył się jednak wyłącznie do spektakularnego reliefu. Połączenie metod przestrzennych, analizy ceramiki oraz obserwacji etnograficznych pozwoliło ułożyć pełniejszą mapę migracji i życia codziennego w tej części Afryki.
- Mezolit (12 tys. – 8,2 tys. lat temu): pierwsze ślady obozowisk i intensywnego korzystania z bogactw nillowych.
- Późny neolit i okres Pre-Kerma (ok. 3000–2500 p.n.e.): gwałtowny rozwój struktur osadniczych i gospodarki.
- Czasy chrześcijańskie i nowożytne: gęsta sieć osad, której materialne ślady przetrwały w piaskach pustynnych do dziś.
To kolejne po sukcesach w Starej Dongoli czy na pustyni Bayuda dowód na to, że polscy archeolodzy należą do absolutnej światowej ekstraklasy w badaniu dziedzictwa Sudanu.
Źródło: RSS Popularyzacja
KOMENTARZE