Rewolucja w badaniu betonu ma polski rodowód
Trwałość mostów, autostrad i wielkich obiektów inżynieryjnych zależy od czynników, o których na co dzień się nie słyszy. Jednym z największych wrogów konstrukcji z mieszanek cementowych jest skurcz – zjawisko fizyczne, które prowadzi do powstawania mikrozarysowań i osłabienia materiału. Przełom w jego monitorowaniu stał się faktem pod koniec lipca 2026 roku. Komitet AASHTO (American Association of State Highway and Transportation Officials), czyli kluczowa organizacja wyznaczająca standardy budowlane dla amerykańskiego drogownictwa, oficjalnie wdrożył do swojego zbioru norm autorską metodę naukowca ze Szczecina.
Twórcą nagrodzonego rozwiązania jest dr hab. inż. Adam Zieliński, prof. ZUT z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego. Opracowana przez niego technika, znana jako metoda PST (ang. Plastic-Sleeve Test lub Polish Shrinkage Test), zyskała status amerykańskiego standardu badawczego pod oznaczeniem AASHTO T 426M/T 426-26.
Czym jest „test foliowego rękawa”?
Nazwa metody nie jest przypadkowa. Kluczowym elementem procedury badawczej opracowanej na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska ZUT są cienkie rękawy z folii. Umieszczana w nich mieszanka cementowa, zaprawa lub beton są chronione przed niekontrolowaną dyfuzją wilgoci do otoczenia. Dzięki temu badacze mogą precyzyjnie oddzielić i zmierzyć dwa kluczowe zjawiska:
- Skurcz autogeniczny – zachodzący wewnątrz twardniejącego materiału w wyniku reakcji chemicznych.
- Skurcz przez wysychanie – spowodowany naturalną utratą wody do otoczenia.
Przed pojawieniem się metody PST inżynierowie musieli korzystać z kilku różnych procedur, aby uzyskać pełny obraz zachowania materiału. Polskie rozwiązanie łączy te możliwości w jeden, spójny i tańszy system. Próbki mają kształt walców o zróżnicowanych średnicach dopasowanych do wielkości kruszywa, a sama rejestracja deformacji odbywa się automatycznie z mikroskopijną precyzją dzięki czujnikom indukcyjnym i zegarowym.
Dwuletnia weryfikacja za oceanem
Droga do amerykańskich norm nie była krótka. Zanim komitet AASHTO zdecydował się na wdrożenie standardu, metoda przeszła dwuletni, rygorystyczny proces walidacji i badań weryfikacyjnych prowadzonych we współpracy z amerykańskimi ośrodkami naukowymi. Dla polskiej nauki to ogromny sukces prestiżowy, który pokazuje, że rodzime laboratoria dyktują globalne trendy w inżynierii lądowej.
W erze budownictwa zrównoważonego, gdzie stosuje się zaawansowane betony wysokowartościowe o wytrzymałościach sięgających 160 MPa, kontrola mikrozębień i skurczu ma fundamentalne znaczenie. Dzięki szczecińskiemu patentowi inżynierowie na całym świecie zyskali narzędzie pozwalające budować bezpieczniej i na dziesięciolecia.
Źródło: RSS Popularyzacja
KOMENTARZE